Met goed inzicht in de fructaanindex kan jouw paard veilig de hele zomer de weide op. Het fructaan gehalte in gras schommelt namelijk sterk onder invloed van temperatuur, zonlicht en groeisnelheid. Zonder kennis van deze veranderingen kan een paard ongemerkt te veel fructaan binnenkrijgen, met alle mogelijke gezondheidsrisico’s van dien. Juist daarom is het begrijpen en volgen van de fructaanindex geen luxe, maar een essentieel onderdeel van verantwoord weidemanagement.
Wat is fructaan in gras en waarom is het belangrijk voor paarden?
Fructaan is een type suiker dat voorkomt in gras. Het is een opslagvorm van energie voor de plant. Wanneer gras meer energie aanmaakt dan het kan gebruiken voor groei, slaat het deze energie op als fructaan.
Paarden kunnen fructaan niet goed verteren in de dunne darm, waardoor grote hoeveelheden belanden in de dikke darm, wat problemen kan veroorzaken.
Waarom paarden gevoelig zijn voor fructaan
Paarden zijn geëvolueerd om in grote hoeveelheden arm, vezelrijk voedsel te eten. Tegenwoordig bevat gras op een goed onderhouden weide vaak meer suikers dan de spijsvertering aankan. Een te hoog fructaan gehalte kan leiden tot:
- Hoefbevangenheid
- Darmproblemen
- Insulineresistentie
- Overgewicht
Daarom is inzicht in de fructaanindex essentieel voor verantwoord weidebeheer.
Betekenis van de fructaanindex
De fructaanindex is een indicatie van de hoeveelheid fructaan in gras op een bepaald moment. Het is geen exacte meting, maar een richtlijn gebaseerd op weersomstandigheden zoals temperatuur, zonlicht en groeiomstandigheden.
De index houdt onder andere rekening met:
- Nachttemperaturen
- Zonuren
- Groei- en stressfactoren van het gras
Hoe kouder de nacht en hoe zonniger de dag, hoe hoger de kans op een verhoogd fructaan gehalte in gras.
Welke factoren beïnvloeden het fructaangehalte in gras?
Factoren die het fructaangehalte beïnvloeden:
- Nachtvorst of temperaturen onder 5°C
- Veel zon overdag
- Droogte of kort afgegraasd gras
Wanneer gras stress ervaart, bijvoorbeeld door kou of intensieve begrazing, stijgt het fructaan gehalte. Dit is vaak het geval op een kort gehouden paardenweide.
Fructaangehalte in gras op de paardenweide: waar moet je op letten?
Gras is niet alleen een bron van vezels, maar ook een belangrijke factor in het fructaanmanagement van je paard. De samenstelling van de paardenweide, het type gras en de periode van het jaar hebben directe invloed op het fructaangehalte in gras. Door hier bewust mee om te gaan, kun je het risico op gezondheidsproblemen aanzienlijk verkleinen.
Verschillen tussen grassoorten
Niet al het gras bevat evenveel fructaan. Engels raaigras bevat bijvoorbeeld meer fructaan dan kruidenrijke mengsels. De samenstelling van je paardenweide maakt dus een groot verschil.
Risicoperiodes in voorjaar en najaar
Het fructaan gehalte in het gas is het hoogst in het voor- en najaar. Vooral zonnige dagen gevolgd door koude nachten zijn risicovol. In deze periodes is het verstandig om weidegang te beperken of aan te passen. Voornamelijk bij paarden die gevoelig zijn voor hoefbevangenheid of koliek.
Hoe gebruik je de fructaanindex in de praktijk
De fructaanindex is vooral waardevol wanneer je deze ook daadwerkelijk toepast in je dagelijkse weidemanagement. Door bewust te kijken naar de actuele omstandigheden en het risico op verhoogd fructaan in gras, kun je praktische keuzes maken die passen bij jouw paard.
Weidegang plannen met de fructaanindex
Bij een hoge fructaanindex kun je:
- Weidegang beperken tot vroege ochtend na nachten boven de 5°C
- Kortere weidetijden aanhouden
- Gebruik maken van een graasmasker
Fructaan meter: bestaat die echt
Veel mensen zoeken naar een fructaanmeter om zelf het fructaangehalte in gras te meten. Helaas bestaat er op dit moment geen betrouwbare handmeter waarmee je dagelijks het exacte fructaangehalte in de paardenweide kunt bepalen.
Wel is er een praktische oplossing: Hoefnatuurlijk heeft een online fructaanindex ontwikkeld. Hier check je de fructaan index van vandaag direct. Deze fructaanindex geeft per locatie een indicatie van het verwachte fructaangehalte in gras. Het is geen directe meting, maar een voorspelling op basis van weersgegevens zoals temperatuur (met name nachttemperaturen) en het aantal zonuren. Zo krijg je als paardeneigenaar een dagelijkse inschatting van het risico op verhoogd fructaan in het gras.
Check de up-to-date fructaanindex hier op de site van hoefnatuurlijk.
Veelgemaakte fouten bij fructaanmanagment
Een veel gemaakte fout is denken dat jong gras gevaarlijk is. Jong gras groeit snel en slaat daarom weinig fructaan op. Zolang het gras aan het groeien is, blijft het fructaangehalte relatief laag. Bij nachten onder de 5°C kan het gras niet meer groeien en wordt de overtollige suiker opgeslagen al fructaan. Hoe kouder de nacht, hoe groter de opslag. Na koude nachten is weidegang het gevaarlijkste. Daarentegen is weidegang na warme nachten het veiligste, het fructaangehalte is dan het laagste.
Nog een veelgemaakte fout is het te kort laten afgrazen van de paardeweide. Bij het te kort laten afgrazen is gras gestrest en maakt het meer fructaan aan om te kunnen herstellen. Daarnaast wordt fructaan vlak boven de wortel van het gras opgeslagen, dus bij kort gras eet een paard juist de fructaanrijke delen.
Slim omgaan met fructaan voor een gezond paard
De fructaanindex is een waardevol hulpmiddel voor iedere paardeneigenaar. Door de fructaan index te volgen en rekening te houden met het fructaan gehalte gras, kun je gezondheidsproblemen voorkomen. Een goed beheerde paardenweide, gecombineerd met kennis en observatie, draagt bij aan een fit en gezond paard!
Blijf daarnaast altijd zelf kritisch kijken naar jouw paard. Ieder paard reageert anders op gras, weidegang en rantsoenveranderingen. Let op signalen zoals gevoeligheid in de hoeven, veranderingen in gedrag of gewichtsschommelingen en pas je management hierop aan.
Twijfel je over het rantsoen of wil je persoonlijk advies voor jouw situatie? Wij helpen je graag verder met een gratis, persoonlijk, voeradvies.

