Waarom een paard nooit langer dan 4 uur zonder ruwvoer mag staan

Je hebt het vast wel eens gehoord: laat een paard nooit langer dan vier uur achter elkaar zonder ruwvoer staan. In deze aflevering legt onze nutrionist Maartje uit waar die regel vandaan komt.

Kort antwoord

Een paard produceert continu maagzuur, ook als het niet eet. Ruwvoer zorgt voor kauwen, en kauwen maakt speeksel aan; speeksel en het ruwvoer zelf helpen het maagzuur te neutraliseren. Staat een paard te lang zonder ruwvoer, dan blijft er zuur in een lege maag achter. Dat vergroot de kans op maagzweren.

Waarop is het verteringsstelsel van een paard afgestemd?

Op de continue opname van vezelrijk voedsel. In de natuur is een paard tot wel achttien uur per dag bezig met eten. Onze paarden hebben in veel situaties een aangepaste levensstijl – maar hun verteringsstelsel is niet meeveranderd.

Ook als je paard op stal staat, moet hij dus voldoende ruwvoer kunnen eten, zonder te lange pauzes.

Wat gebeurt er in een lege maag?

Maagzuur wordt continu geproduceerd, ook als een paard níet eet. Bij een grazend paard wordt dat zuur voortdurend verdund en gebufferd door speeksel en door de vezelrijke maaginhoud. In een lege maag gebeurt dat niet.

Een van de problemen die daardoor kan ontstaan is een maagzweer. De internationale richtlijn van de European College of Equine Internal Medicine noemt beperkte ruwvoerbeschikbaarheid en lange periodes zonder voer expliciet als risicofactoren.

Waarom mag je niet trainen op een lege maag?

Tijdens beweging wordt de maaginhoud door de buikdruk omhoog gedrukt. Maagzuur kan dan opspatten naar het bovenste, minder beschermde deel van de maag.

Ruwvoer helpt op twee manieren:

• Kauwen maakt speeksel aan. Speeksel helpt het maagzuur te neutraliseren.
• Het ruwvoer zelf vormt een laag in de maag die het opspatten van maagzuur helpt voorkomen.

Voer daarom een kleine hoeveelheid ruwvoer vóór je gaat trainen. Bijvoorbeeld tijdens het poetsen en opzadelen – dan is het ook nog eens praktisch.

Wat kun je praktisch doen?

1. Verdeel het ruwvoer over de dag. Liever vier momenten dan twee.
2. Gebruik een slowfeeder of ruwvoernet met kleine mazen. Zo doet je paard langer over dezelfde hoeveelheid en ontstaan er minder lange pauzes.
3. Train nooit op een lege maag. Geef een handvol ruwvoer of een ruwvoermix tijdens het klaarmaken.
4. Kijk naar de nacht. Dat is meestal de langste pauze in het etmaal.

Een goed ruwvoerrantsoen is essentieel om het verteringsstelsel gezond te houden.

Veelgestelde vragen

Hoe lang mag een paard zonder ruwvoer staan? Als vuistregel: niet langer dan vier uur achter elkaar. Kortere pauzes zijn beter, ook ’s nachts.

Helpt een slowfeeder echt? Een net of slowfeeder met kleine openingen verlengt de eettijd bij dezelfde hoeveelheid ruwvoer. Dat is precies waar het om gaat: niet meer voeren, maar langer bezig zijn.

Hoeveel ruwvoer geef je voor het rijden? Een kleine hoeveelheid is al zinvol – denk aan een handvol tot een halve kilo ruwvoermix tijdens het klaarmaken. Doel is een gevulde maag, geen volle maaltijd.

Kan mijn paard maagzweren hebben zonder dat ik het zie? Ja. Maagzweren geven vaak vage klachten. Alleen een gastroscopie geeft zekerheid. Overleg bij twijfel met je dierenarts.

Bronnen

• Sykes B.W. et al. (2015), ECEIM Consensus Statement – Equine Gastric Ulcer Syndrome in Adult Horses, JVIM: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jvim.13578
• Lensing R. et al. (2026), Update on diagnosis, nonpharmacological treatment and prevention of Equine Gastric Ulcer Syndrome, Equine Veterinary Education: https://beva.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/eve.70037
• Galinelli N. et al. (2021), J Anim Physiol Anim Nutr: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jpn.13215