Dunne mest verhelpen: oorzaken en oplossingen
Een van de meest voorkomende redenen voor losse mest is een verstoorde darmflora. Heeft jouw paard al langere tijd (langer dan twee maanden) losse mest, terwijl uit een mestmonster is gebleken dat het paard geen wormen heeft?
Hoe werken de darmen van het paard precies?
In de blinde darm en de dikke darm leeft een grote, diverse populatie micro-organismen. Deze bacteriën leven in symbiose met het paard en helpen onderdelen van het rantsoen af te breken die moeilijk verteerbaar zijn, zoals ruwe celstof en cellulose. De micro-organismen breken voer af, zodat het paard er veel meer uit haalt.
De ruwe celstof wordt door bacteriën omgezet in vluchtige vetzuren, zoals azijnzuur, boterzuur en propionzuur. Deze vetzuren worden via de darmwand in het bloed opgenomen en kunnen worden opgeslagen of direct als energiebron worden gebruikt. De micro-organismen kunnen alleen overleven en hun werk doen in een omgeving met een neutrale zuurgraad (pH 6-7).
Om voldoende opnamecapaciteit te hebben, zijn de darmen niet alleen lang, maar hebben ze ook een zeer efficiënte, geplooide wand. De darmwand bestaat uit een enkele laag epitheelcellen, met daarachter een uitgebreid netwerk van afweercellen. Via deze dunne wand kunnen voedingsstoffen gemakkelijk in het lichaam worden opgenomen. De afweercellen zorgen ervoor dat micro-organismen vanuit de darm niet in het bloed terechtkomen.
De wand van de dunne darm is bedekt met darmvlokken. Om het oppervlak te vergroten, hebben de vlokken microvlokken. Deze vernieuwingscyclus kan verstoord raken bij paarden met losse mest en koliekverschijnselen.
Dit kan veroorzaakt worden door:
- Medicijngebruik, zoals antibiotica
- Schommelingen in het rantsoen
- Grote hoeveelheden zetmeel in het rantsoen
- Wormbesmetting
- Uitdroging
- Extreme inspanning
De oorzaak van losse mest
Wanneer het rantsoen wisselt, verandert de populatie micro-organismen en sterven er bacteriën in de darmen af, waarbij gifstoffen vrijkomen. Bij veel zetmeel groeit de normaal beperkte populatie melkzuurvormende bacteriën sterk en wordt er veel melkzuur gevormd. Melkzuur wordt slecht opgenomen door de darmwand en blijft in de darm achter. Daardoor wordt er nauwelijks water aan de mest onttrokken en ontstaat zogeheten osmotische diarree. De pH-daling die volgt op de ophoping van melkzuur kan onder andere koliek veroorzaken. Ook heeft dit een negatief effect op de bacteriën die cellulose afbreken.
De negatieve invloed van antibiotica
Antibiotica werken niet alleen tegen ziekteverwekkende organismen, maar hebben ook invloed op veel nuttige bacteriën in de darmflora. Hierdoor ontstaat ruimte voor ziekteverwekkende bacteriën om zich te vermenigvuldigen, vaak met waterige diarree als direct gevolg. De toestand van de slijmlaag op de darmen hangt van veel factoren af. Boterzuur, een vluchtig vetzuur dat door de darmflora wordt geproduceerd, ondersteunt de slijmproductie.
Hoe wordt een normale darmfunctie ondersteund?
Vijf tips voor een gezonde darmflora:
- Geef minimaal 1 tot 1,5 kg droge stof (ruwvoer) per 100 kg lichaamsgewicht en verdeel dit over minimaal vier voermomenten per dag.
- Gebruik een slowfeeder om ruwvoer te voeren.
- Voorkom stressvolle situaties of beperk ze.
- Kies een vezelrijk krachtvoer, zoals Hartog Balance. Of nog beter: meng je krachtvoer met een ruwvoermix zoals Hartog Lucerne Mix, Hartog Lucerne Plus of Hartog Digest.
- Ondersteun het spijsverteringsstelsel met Hartog Digest, een ruwvoermix met functionele ingrediënten voor maag en darmen.
Blijft de mest los? Overleg altijd met je dierenarts.
