10 tips om Jacobaea vulgaris te herkennen
Denk je dat je Jacobskruiskruid in je weiland hebt, of wil je het beter kunnen herkennen? Hier zijn 10 tips van Hartog om deze plant te herkennen.
Om Jacobaea vulgaris in het voer van runderen en paarden te voorkomen, is het belangrijk de plant te herkennen en te onderscheiden van andere geelbloeiende planten.
RIKILT, onderdeel van Wageningen UR, heeft een programma ontwikkeld dat geelbloeiende planten herkent door antwoorden te geven op een aantal vragen. Met het programma kun je planten ook vergelijken en door de beschrijvingen en foto's bladeren. Bezoek de website van RIKILT om het computerprogramma te downloaden.
Determinatie
Wil je weten of Jacobaea vulgaris in je weiland staat, of wil je de plant beter leren herkennen? Door alle delen van de plant te bekijken, kun je controleren of je met dit giftige kruid te maken hebt of dat het misschien om een andere plant gaat.
Algemeen
In het eerste jaar vormt de plant een onopvallende rozet, waardoor jonge planten vaak over het hoofd worden gezien. In het tweede jaar bloeien de meeste planten, zetten ze zaad en sterven ze af. De stengel van Jacobaea vulgaris is meestal een beetje paars van kleur. De "koolachtige" gelobde bladeren zijn donkergroen en aan de onderkant wat witachtig van kleur. Waar de plant niet tot bloei komt (bijvoorbeeld door maaien of begrazing), is de plant als rozet aanwezig in de vegetatie.
Bladeren
De vorm van het blad kan langwerpig (links), ovaal (midden) of rond (rechts) zijn. De bladeren van Jacobaea vulgaris en enkele verwante soorten hebben een ovale bladschijf langs de buitenrand, zoals te zien is bij het tweede blad (midden).
Aantal blaadjes
Het aantal blaadjes is één, zoals te zien is in het eerste voorbeeld (links). De afbeelding toont ook drie blaadjes per blad (midden) en veel blaadjes per blad (rechts).
Rand van de bladschijf of de blaadjes
De rand van de bladschijf of van de blaadjes kan als volgt worden beschreven:
- Gaaf, waaronder getand, gezaagd, gegolfd (links)
- Ingesneden, waaronder gelobd, veerdelig (midden)
- Geveerd, enkel- of dubbelgeveerd (rechts)
Jacobaea vulgaris en enkele verwante soorten hebben enkel- of dubbelgeveerde bladeren.
Mate van insnijding van de bladrand
Jacobaea vulgaris heeft een dubbel ingesneden bladrand, zoals te zien is in het eerste voorbeeld (links). Het voorbeeld rechts laat een enkel ingesneden bladrand zien.
Beharing van de bladeren
De bladeren van Jacobaea vulgaris zijn niet behaard. Een voorbeeld hiervan zie je op de afbeelding links. Het voorbeeld rechtsboven toont een blad dat niet behaard is en het voorbeeld rechtsonder toont een blad dat wel behaard is.
Hele plant
De stengel van Jacobaea vulgaris is taai en heeft onderaan vaak een rode verkleuring. De plant bloeit van juni tot oktober en is tussen de 30 en 100 cm hoog.
Tegenoverstaande bladeren
Jacobaea vulgaris heeft verspreid staande bladeren, zoals op de linker afbeelding. Het rechter voorbeeld toont tegenoverstaande bladeren.
Plaatsing van de bladeren
Jacobaea vulgaris groeit ook als jonge plant, die in een later stadium verdwijnt. De plant kan dus een bladrozet hebben met stengelbladeren of alleen stengelbladeren. Het bovenste voorbeeld toont een bladrozet en het onderste voorbeeld toont een beeld van stengelbladeren.
Bloemen
Boerenwormkruid en Jacobaea vulgaris worden snel met elkaar verward. De bloemen verschillen duidelijk.
Jacobaea vulgaris Boerenwormkruid
Verspreiding van de bloemen
De bloemhoofdjes aan één stengel hebben bloemstelen van verschillende lengte, waardoor de bloemhoofdjes samen een scherm vormen (officiële term: tuil, zie onderste voorbeeld). Het bovenste voorbeeld toont onregelmatig verdeelde bloemen.
Bloemhart
De bloemen van Jacobaea vulgaris hebben een bloemhart, zoals te zien is op de linker afbeelding. Het rechter voorbeeld toont een bloem zonder bloemhart.
Aantal bloemblaadjes
De bloemen van Jacobaea vulgaris hebben bloemblaadjes. Op de linker afbeelding zijn geen bloemblaadjes te zien. Het middelste voorbeeld toont vier bloemblaadjes en het rechter voorbeeld geeft een beeld van meerdere bloemblaadjes.
Bloemkleur
Jacobaea vulgaris heeft een donkergekleurde bloem, zoals te zien in het rechter voorbeeld. De bloemkleur hangt echter af van de locatie.
Gezond ruwvoer
Het gezonde ruwvoer van Hartog wordt geproduceerd via gecontroleerde teelt, waardoor de producten vrij zijn van onkruiden, zoals het giftige Jacobaea vulgaris (jakobskruiskruid). Na het maaien worden het gras en/of de luzerne gehakseld en gedroogd in een grote droogtrommel bij zeer hoge temperaturen. Door het snelle drogen blijven de versheid en de smaak van het product behouden. Ook worden alle bacteriën, schimmels en ziektekiemen vernietigd, waardoor onze Hartog Lucerne Mix, Hartog Grass Mix en Hartog Compact Grass een duidelijke meerwaarde zijn ten opzichte van traditionele ruwvoersoorten, zoals hooi en (voordroog)gras.
